Đôi mắt là cửa sổ linh hồn? (2)

nospam@example.com (CDK) — Thu, 25 Mar 2010 18:21:00 -0400

CDK

Nguồn: TheStar.com

Không hiểu sao, khi nhìn mấy tấm ảnh của Ann Coulter trong mấy bài báo điện tử gần đây về cô ta, tôi có cảm giác lành lạnh ở xương sống.

Plato và tình cảnh con người

nospam@example.com (CDK) — Wed, 10 Feb 2010 23:52:00 -0500

CDK

Người ta thường nói "anh hùng không qua nổi ải mỹ nhân". Mới hôm trước, đọc tin về sự sa ngã của Tiger Woods (34t), thì sáng nay lại nghe tin Adam Giambrone (32t) tuyên bố rút lui khỏi cuộc chạy đua giành ghế Thị Trưởng Toronto, âu cũng vì một chữ "sắc".

Hôm Thứ Năm tuần rồi, tôi mới bắt đầu nghe đọc sách The Republic (Nền Cộng Hòa) của triết gia Plato, cốt chỉ để tìm hiểu thêm về thể chế cộng hòa. Ngay hôm sau, tình cờ đọc được bài phân tích Tiger Woods and Plato của giáo sư chính trị học Carson Holloway (biết qua blog của Lm. Tim Moyle), tôi mới biết rằng The Republic cũng đi sâu vào vấn đề tâm linh.

Theo GS Holloway, Plato gọi linh hồn (soul) là "tâm thần" (psyche), và ông phân chia nó ra thành ba đặc tính: ham muốn (desire), xúc cảm (spiritedness), và lý trí (reason). Điều lý thú là, ông (Plato) so sánh linh hồn như là một thành thị, là nơi trú ngụ của ba thành phần nói trên. Hơn nữa, trong một linh hồn có trật tự, lý trí là thành phần được nắm quyền cai trị, và khi lý trí bị hai đặc tính kia chế ngự, thì linh hồn trở nên hư hỏng. Lý trí không cưỡng chế xúc cảm và sự ham muốn, mà cả hai thành phần này đều hiệp lực với lý trí, tạo nên sự hài hòa cho linh hồn. Chí ít, tôi nghĩ sự hài hòa ấy là tối ưu quan trọng, bởi nếu lý trí được tự do lộng hành, thì lý trí cũng dễ bị hư hỏng, và người ta sẽ lạm dụng lý trí để làm chứng cho sự ngụy biện. Dầu vậy, quan niệm lý trí luôn nắm quyền cai trị--hài hòa hay không hài hòa--tôi vẫn cho là khả nghi. Tôi nghĩ trong đây có sự biểu hiện không phải chỉ là một nền cộng hòa, mà còn là một nền dân chủ: đôi khi lý trí nắm quyền là điều tốt, và có khi khác, xúc cảm nắm quyền lại cũng là một điều tốt.

Hồi nhỏ (chắc độ khoảng 14 tuổi), khi tôi vẫn còn được gần với Chúa tôi hơn so với bây giờ, tôi có lần va chạm với dì tôi. Bà ấy trách oan tôi, nhưng khi tôi cố biện minh thì bà lại cho rằng tôi dối trá. Phụ thân tôi buồn lòng bèn khóa cửa phòng lại mà tủi thân. Thuở ấy tôi thần tượng phụ thân tôi gần bằng Trời, cho nên khi thấy mình đã khiến cha buồn lòng đến vậy, tự nhiên tôi đã quên hết mọi sự oan ức trên đầu mình. Tôi sợ ông làm bậy, nên đã quýnh cống khóc thê thảm, nài xin ông mở cửa. Ông không mở cửa, mà bảo tôi hãy đi học bài đi. Thay vì đi học bài, tôi chạy vào phòng quì xuống cầu nguyện. Vài phút sau, phụ thân tôi cho gọi tôi vào. Tôi quì bên giường cha tôi, miệng mếu máo vừa khóc vừa nói: "Con xin lỗi Ba. Con không muốn làm Ba buồn. Nhưng giờ Ba đã buồn, nên con xin lỗi Ba". Tại đấy, lý trí đã đầu hàng vô điều kiện, và đã nhường ngôi lại cho sự điều khiển hoàn toàn của cảm xúc.

Có thể là hiện giờ, cái mà đang ngự trị trong tâm hồn tôi là một thứ lý trí hư hỏng. Nghĩ đến phụ thân tôi nay tuổi đã già, sức đã yếu, tâm trí có lẽ không còn minh mẫn như khi xưa, tôi không khỏi xót lòng. Nhưng tôi không còn có thể ép mình đi xin lỗi chỉ để làm vừa lòng cha như năm xưa nữa. Nếu là tôi sai, thì quả thật tôi chưa cảm nhận được. Còn nếu ông sai, mà tôi cứ lại nhận lỗi về mình, thì chẳng khác gì tôi làm hại thêm cho phần hồn của ông. Đôi khi ông có cử chỉ bao dung khiến tôi thấy thương ông vô cùng, nhưng chỉ sau một thời gian thì lại đem chuyện cũ bới ra, khiến tôi thắc mắc không biết ông có tiếp nhận một câu nào mà tôi đã nói hay không.

Mặt khác, tôi cũng ý thức được rằng, những sự ngược đãi mà tôi từng nhận được là để tinh luyện cho bản thân tôi. Hay, nói theo cách của giáo sư tin học Randy Pausch: Mọi sự cản trở mà đời đặt ra cho ta là để thử xem ta có thật sự ham muốn niềm hạnh phúc ấy hay không; nó hiện hữu để cản trở những ai khác không ham muốn mãnh liệt bằng mình. Ông Trời sợ tôi trở nên nhàm chán với cuộc đời, nên đã sắp đặt đoạn đường sắp tới đây thêm vài sự cản trở.

Ẩu

nospam@example.com (CDK) — Wed, 27 Jan 2010 18:15:00 -0500

CDK

Toronto, trong tháng này, đã chứng kiến sự đột phát của một hiện tượng tai nạn giao thông: người đi bộ bị xe tông chết (trong vòng 9 ngày xãy ra 9 án mạng).

Lỗi do người đi bộ hay là người lái xe? Trả lời: cả hai.

Bản thân tôi cần phải tự thú: hơn đôi lần cua phải mà mắt cứ ngó trái, dè chừng xe mà sơ ý với người qua đường, suýt tông mấy em, nên đã bị chữi ỏm tỏi. Đôi lần khác, chính tôi chứng kiến mấy ẻm (người da đen--không phải tôi kỳ thị mà là dữ kiện thật), băng ngang giữa đường ngay trước mặt xe tôi. Điều đáng tức mình là mấy em này ung dung bình thản mà đi như thể tôi và chiếc xe tôi không hề tồn tại trên thế gian. Tôi suy diễn đến hai cách biện luận cho thái độ này:

Nếu tôi không chú ý tới anh thì anh không tồn tại, và tôi sẽ không bị tông.

Tôi không cần chú ý tới anh mà anh cần phải chú ý tới tôi. Anh thử tông tôi đi, tôi sẽ kiện cho cả dòng họ anh bại sản.

Về #1: có lẽ tôi không tồn tại thật. Về #2: quá liều mạng; chết rồi thì nhờ ai kiện cho mình?

Sáng nay, cảnh sát thành phố vừa mở chiến dịch cảnh cáo và phạt vạ những ai vi phạm luật giao thông, cả người đi xe (tối đa $280), lẫn người đi bộ (tối đa $110).

Thắc mắc: phạt tài xế thì dùng thẻ bằng lái làm căn cước. Vậy phạt người đi bộ thì dùng gì?

Thanh Hai Tran's Web Log in Vietnamese ... with some English here and there. - Thời Sự

Đôi mắt là cửa sổ linh hồn? (2)

Plato và tình cảnh con người

Ẩu